Gazze’deki Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada, İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana düzenlediği saldırılarda yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Ateşkese rağmen İsrail saldırılarının sürdüğü Gazze’de son 24 saatte hastanelere 3 kişinin cenazesi ile 11 yaralının getirildiği belirtildi.

Gazze’de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025’ten bu yana İsrail’in saldırılarında 1568 kişinin yaşamını yitirdiği, 5 bin 649 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 845 kişinin cenazesinin çıkarıldığı ifade edildi.

İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının ise 74 bin 564’e, yaralı sayısının 175 bin 770’e yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi’nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Kahramanmaraş’ta yaklaşık 5,5 yıl önce yemek yemekte güçlük çekmeye başlayan Arif Gedikli, zamanla katı gıdaları tüketemez hale geldi. Son 45 günde su bile içemeyen ve serumla beslenmek zorunda kalan Gedikli, başvurduğu hastanelerden sonuç alamadı.

Sağlık merkezine başvuran, yapılan tetkiklerin ardından Gedikli’ye, yemek borusunun alt ucundaki kasın yeterince gevşememesi nedeniyle yutma güçlüğüne yol açan akalazya hastalığı tanısı konuldu.

Hastaya, yemek borusundaki darlığın giderilmesi amacıyla ileri endoskopik tedavi uygulandı.

Operasyonun ardından yeniden yiyecek ve içecek tüketmeye başlayan Gedikli, yıllar sonra rahatça yemek yiyebilmenin mutluluğunu yaşadı.

Yemek borusundaki 5 santimetrelik bölüm çıkarıldı

Hastanın özofagus pasaj grafisinde yemek borusunun alt bölümünde 35-40 santimetre arasında yaklaşık 4 ila 5 santimetrelik ciddi bir darlık tespit ettiklerini belirten Gastroenterolojik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Bahtiyar Muhammetoğlu’, endoskopik incelemede gastroskopun darlıktan geçemediğini ifade etti.

Literatür taramasının ardından hastaya segmenter özofagus rezeksiyonu ya da segmenter özofajektomi olarak adlandırılan işlemi uygulamayı planladıklarını aktaran Muhammetoğlu, şöyle konuştu:

“Laparoskopik kesi yapılmadan, açık veya kapalı ameliyata başvurulmadan, yemek borusunun 4-5 santimetrelik bölümünü yalnızca ağızdan girerek tedavi ettik. Bu, üst düzey ve zor bir ameliyat. İşlemin milimetrik sınırlar gözetilerek yapılması gerekiyor. Çünkü adventisya adı verilen dış tabaka delinirse ciddi akciğer sorunları ortaya çıkabilir. Yemek borusundaki yaklaşık 5 santimetrelik bölümü 360 derece çevresel olarak rezeke ederek çıkardık.”

“5,5 yıl sonra ilk kez et yedim”

Muhammetoğlu, gerçekleştirdikleri operasyonun dünyada nadir görülen uygulamalardan biri olduğunu belirtti.

Arif Gedikli de yıllardır katı gıda tüketemediğini, son 45 günde su bile içemediğini belirterek, tedavinin ardından yeniden rahatça yiyip içebildiğini söyledi.

Daha önce süt, yoğurt ve çorba gibi sıvı gıdalarla beslenebildiğini anlatan Gedikli, “Şimdi hem yiyorum hem içiyorum. 5,5 yıl sonra ilk kez et yedim. 87 kilodan 46 kiloya düşmüştüm, şimdi yeniden 61 kiloya ulaştım. Çok şükür şimdi iyiyim” dedi.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, Ay Araştırma Projesi ve Yerli Uydu Geliştirme projeleri başta olmak üzere “Milli Uzay Programı” kapsamında yeni adımlar atılacak.

Uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemek ve modellemek üzere UHUM’un kurulmasına yönelik hazırlıklar başlayacak.

Milli Uzay Programı’nın yetkinliği artırma hedefi kapsamında tasarlanan UHUM ile uzay havasındaki değişimlerin etkilerinin izlenmesi ve modellenmesi amaçlanıyor. Merkez için daha önce açıklanan hedefler arasında üniversiteler ve araştırma kuruluşlarındaki çalışmaların desteklenmesi, birbirine entegre edilmesi ve uluslararası iş birliklerinin yürütülmesi bulunuyor.

Uzay havasındaki değişimler, uyduların ömrünü ve haberleşme ile seyrüsefer hizmetlerini etkileyebiliyor. Güneş fırtınaları yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerinde ve haberleşmede de kesintilere yol açabildiğinden bu koşulların sürekli izlenmesi ve tahmin edilmesi önem taşıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının sorumluluğunda, Türkiye Uzay Ajansı, TÜBİTAK ve üniversitelerin iş birliği yapacağı çalışmalarla uzay teknolojilerine yönelik altyapı da geliştirilecek.

Uzay havasındaki değişimleri gözlemenin önemi

Uzay fiziğinin alt alanlarından uzay havası, Güneş Sistemi’nde değişen koşulları ele alıyor. Bu ortamda meydana gelen fiziki olaylar, başta uyduların kullanım ömrü olmak üzere uydu aracılığıyla sunulan haberleşme ve seyrüsefer hizmetlerini etkileyerek aksamalara veya kesintilere yol açabiliyor.

Güneş fırtınaları, yeryüzündeki elektrik iletim sistemlerini devre dışı bırakarak geniş bölgelerde uzun süreli elektrik kesintilerine neden olabiliyor. Haberleşme, jeofizik ölçümler ve iklim üzerinde de etkili olabilen bu olaylar, uzay havasının kesintisiz izlenmesini, tahmin edilmesini ve fiziksel süreçlerin daha iyi anlaşılmasını gerekli kılıyor.

Bazı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar, bu alanda merkezler kurup projeler geliştirerek uzay havasına ilişkin hizmetler sunuyor. Türkiyede ise uzay havası, uzay bilimi ve astrofizik çalışmalarının koordinasyonu, temel hizmetlerin sunulması ve uluslararası işbirliklerinin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan yapının UHUM ile oluşturulması amaçlanıyor. Merkez bünyesindeki çalışmalarla üniversitelerin ve araştırma kuruluşlarının uzay havasına yönelik faaliyetlerinin desteklenmesi ve uzayda gerçekleştirilecek deneyler için projeler geliştirilmesi öngörülüyor.

Ay görevi ve İMECE uydularında yeni aşamalar

Ay Araştırma Programı’nın ilk aşaması olan AYAP-1 kapsamında geliştirilen uzay aracının 2027’de fırlatılması planlanıyor. Projede, kritik uzay teknolojilerine yönelik doğrulama, entegrasyon ve test faaliyetleri sürdürülüyor.

Yüksek Çözünürlüklü Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi kapsamında ise İMECE-2’nin (TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Türkiye’nin ilk yerli ve milli metrealtı çözünürlüklü yer gözlem uydusu) entegrasyon, çevresel test ve fırlatma hazırlıkları gelecek yıl tamamlanacak. İMECE-3’ün sistem entegrasyon faaliyetleri de gerçekleştirilecek.

Öte yandan TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü bünyesindeki yer istasyonu ve elektrikli itki altyapılarının geliştirilmesine devam edilecek.