Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) Ankara’daki 13’üncü Zirvesi dolayısıyla gözler, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan gibi üye ülkelerin uzay alanındaki ortak çalışmalarına çevrildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğindeki zirvede, siyasi ve ekonomik ilişkilerin yanı sıra dijital dönüşüm, teknoloji ve uzay alanındaki iş birlikleri de değerlendiriliyor.

Bu çerçevede, Türk devletlerinin birlikte geliştirdiği “12U TDT-SAT Küp Uydusu” ile uzay sanayisindeki ortaklıkların ilerletilmesine yönelik çalışmalar da gündeme geldi.

Üye ülkelerin teknik bilgi birikimini buluşturan proje, yer gözlemi yapılmasını, yeni teknolojilerin yörüngede denenmesini ve sonraki ortak uzay görevleri için deneyim kazanılmasını amaçlıyor.

Uzay işbirliği Antalya’da imzalanan sözleşmeyle genişliyor

Ekim ayında Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın öncülüğünde üye ülkelerin uzay sanayisi alanındaki işbirliği kapasitesini geliştirmeye yönelik çerçeve sözleşme imzalandı.

Uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırma ve sanayi alanlarındaki ortaklıkları güçlendirmeyi amaçlayan sözleşme, ortak küp uydu projesinde edinilen deneyimin daha kapsamlı girişimlere taşınmasına zemin hazırlayacak.

Üye ülkelerin uzay alanındaki işbirliği başlıkları arasında, uydu verilerinin paylaşılması, su yönetimi, tarım, çevrenin korunması, iklimin izlenmesi ve afet risklerinin takibi de bulunuyor.

Ortak uydunun geliştirme çalışmaları Kazakistan’da yürütülüyor

Küp uydu, Kazakistan’ın başkenti Astana’da bulunan Ghalam şirketi tarafından TDT üyesi ülkelerle birlikte geliştiriliyor.

Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki uydu, 12U XL nano uydu platformuna dayanıyor.

Uydu, kameranın yanında veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri gibi temel bileşenlerden oluşuyor. Üzerindeki optik sistem, Dünya’nın görüntülerini alarak bölgesel gözlem yapılmasını sağlayacak. Ayrıca sistem, uyduyla iletişim ve yüksek hızlı veri aktarımı için ayrı kanallar kullanarak güvenilir ve hızlı veri iletimi sunacak.

Uydunun, Dünya’dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngede çalışması ve yaklaşık 2 yıl görev yapması planlanıyor.

Üzerindeki optik sistemle yeryüzünün görüntülerini alacak uydunun yer istasyonu da Astana’da bulunacak. Böylece Kazakistan, geliştirme çalışmalarının yanı sıra projenin yer altyapısına da ev sahipliği yapacak.

Küp uydu, özellikle TDT bölgesi için yer gözlem verileri sağlamayı ve gelecekteki projeler için teknik deneyim oluşturmayı amaçlıyor.

Projeye ilişkin teknik planda, önemli testlerin bu yıl içinde tamamlanması ve uydunun 2027 yılının ikinci yarısında fırlatılması hedefleniyor. Uydunun Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden uzaya gönderilmesi öngörülüyor.

Küçük boyutuna rağmen kapsamlı bir uzay projesi olan TDT-SAT, yer gözlemi yapacak ve yeni teknolojilerin uzayda test edilmesine imkan sağlayacak. Uydu, üye ülkeler arasında ortak teknoloji geliştirme ve işbirliğini destekleyen önemli bir adım olarak görülüyor.

TDT Uzay Ajansları Başkanları toplantısı Kazakistan’da

Uyduya ilişkin teknik çalışmalar, 8 Eylül’de Astana’da düzenlenen toplantıda ele alındı. Üye ülkelerin uzay ajanslarının temsilcileri, itki sisteminin geliştirilmesi, uydu bileşenlerinin entegrasyonu ve fırlatmaya kadar tamamlanacak aşamaları değerlendirdi.

Toplantıda frekans koordinasyonu, yetkilendirme işlemleri ve fırlatma maliyetlerinin ülkeler arasında paylaşılması konuları da görüşüldü.

TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı’nın da 2027’de Kazakistan’da yapılması planlanıyor.

Özbekistan ortak projeye destek veriyor

Özbekistan’ın başkenti Taşkent de 30 Mart’ta TDT Uzay Ajansları ve İlgili Makamları 5. Toplantısı’na ev sahipliği yapmıştı. Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, burada ülkesinin ortak küp uydu girişimini desteklediğini ve uzay sanayisinde işbirliğinin uzun vadeli ortaklıklar açısından önem taşıdığını bildirmişti.

Türk devletlerinin ortak küp uydu projesinin, uzay teknolojilerini ortaklaşa geliştirmek için kendi güçlü yönlerini nasıl birleştirebileceğine dair pratik bir örnek olduğunu belirten Kadirov, “TDT ortak küp uydusuna ek olarak, ortaklarımızla birlikte uydu veri paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji alışverişi ve endüstriyel işbirliği için daha geniş bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz.” ifadesini kullanmıştı.

Özbekistan’ın uzay alanındaki önemli bir gündemi de 2028’de Semerkant’ta düzenlenecek 79. Uluslararası Uzay Kongresi olacak. Kongrenin ev sahipliğine ilişkin protokol, 5 Ekim’de Antalya’da imzalanmıştı.

Hedef Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç da Antalya’daki kongrede, Türk devletleriyle gerçekleştirmek istedikleri daha büyük hayalleri olduğunu belirterek, “Geleceğe dair hayalimiz yeni uzay girişimleri doğrultusunda Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek.” değerlendirmesinde bulunmuştu.

İletişim Başkanı Duran, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi kapsamında, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak “Fikirden Diyaloğa, İleri” temalı Türk Dünyası Diyalog Forumu’nu düzenlediklerini belirterek, forumun açılışında Türk dünyasının ortak tarihini, iletişim alanındaki iş birliğini ve geleceğe yönelik ortak hedeflerini ele aldıklarını vurguladı.

Türklerin tarih boyunca üç kıtada 16 imparatorluk ve yüzlerce devlet kurarak bir medeniyet tasavvuru ortaya koyduğuna dikkati çeken Duran, şu ifadeleri kullandı:

“Türk Devletleri Teşkilatı da tarihsel teşkilatlanma kabiliyetimizin en geniş örneğidir. 1992’de Ankara’da gerçekleştirilen ilk Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Toplantısı’ndan bugüne uzanan süreçte, ortak çabalarımız Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında kurumsal bir yapıya dönüşmüştür. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye, Türk dünyasının ortak yürüyüşünün başından beri içinde olmuş ve olmaya devam edecektir. Türk Dünyası 2040 vizyonu doğrultusunda iş birliğimizi geliştirirken, ortak dilimizi, hafızamızı ve iletişim kapasitemizi de güçlendirmeliyiz. Özellikle yapay zeka modellerinin kendi dilimizde ve kaynaklarımızda üretilen nitelikli içeriklerle beslenmesi, Türk dünyasına ilişkin anlatının kendi sesimizle ve değerlerimizle şekillenmesi açısından stratejik önem taşımaktadır.”

“Ortak medya ekosistemimizi geliştirmek hikayemizi birlikte anlatmamıza katkı sağlayacak”

Duran, dijital çağda dezenformasyonla mücadelenin de ortak sorumlulukları arasında olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Türk dünyasına yönelik dezenformasyon girişimlerine karşı teyit faaliyetlerini kurumların münferit görevi olmaktan çıkarıp ortak bir refleks haline getirmeliyiz. Bişkek’te ortaya çıkan bir dezenformasyona Bakü’den, Taşkent’ten, Astana’dan ve Ankara’dan aynı hızla cevap verilebilmesi, bu alandaki iş birliğimizin temel hedeflerinden biri olmalıdır. Ortak film, dizi ve belgesellerle ortak medya ekosistemimizi geliştirmek de kendi hikayemizi birlikte anlatmamıza katkı sağlayacaktır. Bu duygu ve düşüncelerle, forumumuzu teşriflerinden dolayı Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Dr. Cevdet Yılmaz’a, Türk dünyasının dört bir yanından gelerek forumumuza katılan kıymetli misafirlerimize, katkı sunan tüm katılımcılara ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Türk Dünyası Diyalog Forumu’nun hayırlara vesile olmasını, burada kurulan ilişkilerin düzenli istişare mekanizmalarının başlangıcı olmasını temenni ediyorum.”

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi kapsamında, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak Ankara’da düzenlediğimiz “Fikirden Diyaloğa, İleri” temalı Türk Dünyası Diyalog Forumu’nun açılışında, Türk dünyasının ortak tarihini, iletişim alanındaki iş birliğini ve geleceğe yönelik ortak hedeflerini ele aldık. Türkler, tarih boyunca üç kıtada 16 imparatorluk ve yüzlerce devlet kurarak bir medeniyet tasavvuru ortaya koymuştur. #TürkDevletleriTeşkilatı da tarihsel teşkilatlanma kabiliyetimizin en geniş örneğidir. 1992 yılında Ankara’da gerçekleştirilen ilk Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Toplantısı’ndan bugüne uzanan süreçte, ortak çabalarımız Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında kurumsal bir yapıya dönüşmüştür. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye, Türk dünyasının ortak yürüyüşünün başından beri içinde olmuş ve olmaya devam edecektir. Türk Dünyası 2040 Vizyonu doğrultusunda iş birliğimizi geliştirirken ortak dilimizi, hafızamızı ve iletişim kapasitemizi de güçlendirmeliyiz. Özellikle yapay zekâ modellerinin kendi dilimizde ve kaynaklarımızda üretilen nitelikli içeriklerle beslenmesi, Türk dünyasına ilişkin anlatının kendi sesimizle ve değerlerimizle şekillenmesi açısından stratejik önem taşımaktadır. Dijital çağda dezenformasyonla mücadele de ortak sorumluluklarımız arasındadır. Türk dünyasına yönelik dezenformasyon girişimlerine karşı teyit faaliyetlerini kurumların münferit görevi olmaktan çıkarıp ortak bir refleks hâline getirmeliyiz. Bişkek’te ortaya çıkan bir dezenformasyona Bakü’den, Taşkent’ten, Astana’dan ve Ankara’dan aynı hızla cevap verilebilmesi, bu alandaki iş birliğimizin temel hedeflerinden biri olmalıdır. Ortak film, dizi ve belgesellerle ortak medya ekosistemimizi geliştirmek de kendi hikâyemizi birlikte anlatmamıza katkı sağlayacaktır. Bu duygu ve düşüncelerle, forumumuzu teşriflerinden dolayı Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Dr. Cevdet Yılmaz’a, Türk dünyasının dört bir yanından gelerek forumumuza katılan kıymetli misafirlerimize, katkı sunan tüm katılımcılara ve emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Türk Dünyası Diyalog Forumu’nun hayırlara vesile olmasını, burada kurulan ilişkilerin düzenli istişare mekanizmalarının başlangıcı olmasını temenni ediyorum. #TDTAnkaraZirvesi2026

— Burhanettin Duran (@burhanduran) October 30, 2026

Musk, sahibi olduğu ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Demokratların 2028 yılında Temsilciler Meclisi, Senato ve başkanlık seçimlerinde “kesin zafer” elde etmesi ihtimaline ilişkin “endişelerini” paylaştı.

Böylesi bir durumda Demokratların çeşitli adımlar atacağını savunan Musk, Senato’da güçlü bir çoğunluk elde etmek amacıyla Washington DC ve Porto Riko’nun eyalet yapılacağı, kalıcı bir çoğunluk için sınırların açılacağı ve ABD’de yasa dışı olarak yaşayan herkese yasal statü verileceğini ileri sürdü.

Musk, çoğunluk elde etmek için Yüksek Mahkeme’deki üye sayısının da artırılacağını savunarak, bu durumun “ABD’nin kalıcı bir tek partili devlete dönüşmesi ve demokrasinin sona ermesiyle sonuçlanacağı” iddiasında da bulundu.

Bunun yaşanmasını önlemek için 2029 yılında 51 Cumhuriyetçi senatör gerektiğini öne süren Musk, 3 Kasım’daki seçimlerde Cumhuriyetçi senatörlere oy verilmesi çağrısında bulundu.

Musk, söz konusu açıklamasının altına yaptığı bir başka paylaşımda, “Bu, Amerika için oyunun sonu olurdu.” ifadelerini kullandı.

Öte yandan CNN’in haberinde, Musk’ın 2026 yılında seçim kampanyalarına yaklaşık yarım milyar dolar para aktardığı belirtildi.

Haberde, bu rakamın Musk’ı modern Amerikan siyasetinde en büyük bağışçı ve Cumhuriyetçi Parti’nin en büyük destekçilerinden biri haline getirdiği yorumuna yer verildi.

Kasım 2024 seçimlerinde ABD Başkanı Donald Trump ve diğer Cumhuriyetçi adayların seçim kampanyalarına yaklaşık 288 milyon dolar bağış yapan Musk, en fazla siyasi bağış yapan isim olmuştu.

ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerde Demokratların Senato veya Temsilciler Meclisinde çoğunluğu elde etmeleri halinde, ABD’li milyarder iş insanı Elon Musk ve şirketleri hakkında soruşturma başlatmayı planladıkları iddia edilmişti.