2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, programın temel amacı, ekonomide dayanıklılığın korunması ve güçlendirilmesi esasıyla fiyat istikrarı nihai hedefine ulaşılması olarak belirlendi.

Bu kapsamda enflasyonla mücadele, para, maliye ve gelirler politikalarının güçlü eş güdümüyle sürdürülecek.

Finansal istikrarın korunması yoluyla makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi ve artan küresel belirsizlikler ile yurt içi dengelenme süreçlerinin oluşturduğu baskılara karşı imalat sanayisinin rekabetçiliğinin desteklenmesi sağlanacak.

Dezenflasyon sürecini güçlendirmek üzere yönetilen ve yönlendirilen fiyatların hedeflerle uyumlu seyretmesi için adım atılacak, fiyat baskılarını azaltan ve arz yönlü büyüme dinamiklerini destekleyen yapısal tedbirler sürdürülecek.

Tarım, sanayi ve hizmetler sektörlerinde yüksek katma değerli üretimin artırılması, teknoloji ve yapay zeka kullanımının yaygınlaştırılması ve verimlilik odaklı yapısal dönüşümün hızlandırılması önceliklendirilecek.

İmalat sanayisindeki firmaların ihtiyaçlarına yönelik ölçeğe göre farklılaştırılmış destekleyici tedbirler hayata geçirilecek.

İş gücü piyasasının değişen ihtiyaçları doğrultusunda beceri ve yetkinliklerin geliştirilmesine yönelik politikalarla iş gücüne katılım ve istihdam artırılacak. Bilim, teknoloji ve yenilik ekosistemini güçlendiren politikalar yoluyla teknolojik dönüşümün sunduğu fırsatlardan azami ölçüde yararlanılarak sürdürülebilir, rekabetçi ve kapsayıcı büyümenin temelleri güçlendirilecek.

Cari işlemler açığının finansmanında doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi ve ihracatın finansmanına yönelik araçların etkinleştirilmesi yoluyla üretim odaklı kaynak girişlerinin artırılması ve sürdürülebilir finansman yapısının tesis edilmesi sağlanacak.

Ticari ilişkilerin geliştirilmesi için Almanya, Avusturya, Hollanda, Macaristan, Çekya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, İsveç, Finlandiya, Danimarka ve Norveç ile Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (ETOK) toplantıları yapılacak.

Döviz kuru gelişmeleri yakından takip edilecek

Enflasyona ve ana eğilimine ilişkin göstergeler yakından takip edilecek ve tüm para politikası araçları etkili şekilde kullanılacak.

Mali disiplin gözetilerek yönetilen ve yönlendirilen fiyatlar, geçmiş enflasyona endeksleme davranışının azaltılmasına yardımcı olacak şekilde belirlenecek. Bu fiyatların belirlenmesinde, ataleti azaltacak şekilde alternatif fiyat tespit yöntemlerine yönelik çalışmalar yapılacak.

Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) Programı, ihracatı destekleyici ve yüksek katma değerli ürün gruplarına yönelik mevcut yatırım teşvik sistemiyle bütünleşik olarak daha etkin uygulanmaya devam edilecek. Katma değeri yüksek nitelikli olup görece daha küçük ölçekli imalat sanayi yatırımlarını kapsayacak şekilde yeni uygulama alanı geliştirilecek.

Fiyat istikrarına yönelik yatırım, istihdam, üretim ve ihracata dayalı büyüme politikaları doğrultusunda reel sektöre uygun maliyetlerle hedef odaklı finansman imkanı sağlanacak. Bu hedefe yönelik Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası işbirliğiyle yurt dışı kuruluşlardan 2027’de 600 milyon dolar kaynak temin edilmesi öngörülüyor.

Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu doğrultusunda Türkiye’nin dijital ekonomiye geçişiyle uyumlu projeler desteklenecek. Bu amaçla yapay zeka, büyük veri, bulut bilişim ve siber güvenlik gibi teknolojik alanlara finansman sağlanması hedefleniyor.

Başta deprem bölgesi olmak üzere bölgesel kalkınmaya yönelik yatırımlara ve KOBİ finansmanı gibi kalkınmayı destekleyen ve yeni istihdam yaratan dönüştürücü alanlara finansman desteği verilecek.

Dalgalı döviz kuru rejimi çerçevesinde döviz kurlarının seviyesine ilişkin herhangi bir hedef gözetmeksizin döviz piyasasının etkin şekilde çalışabilmesi ve sağlıklı fiyat oluşumunun sağlanabilmesi amaçlarıyla döviz kuru gelişmeleri ve buna ilişkin risk faktörleri yakından takip edilerek gerekli önlemler zamanlıca alınacak.

Dijital Türk lirasının kullanıma sunulması için çalışmalara devam edilecek. Bu kapsamda gerekli hukuki düzenlemelere ve teknik entegrasyonlara ilişkin çalışmalar yapılacak. Finansal aracı kurumların dijital Türk lirası sistemine entegrasyon çalışmaları gerçekleştirilecek. Dijital Türk lirasının kullanım senaryolarının test edilebilmesine yönelik bölgesel test çalışmaları yürütülecek.

Finansal tüketiciler korunacak

Politika faizine ilişkin atılacak adımlar, enflasyon gerçekleşmeleri ana eğilimi ve beklentiler göz önünde bulundurularak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirlenecek.

Para politikası kararları, fiyatların ayrıntılı analizi, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları, para politikasının etkileyebileceği talep unsurları, arz yönlü gelişmeler, iç-dış denge, tasarruf eğilimi ve krediler dahil olmak üzere finansal koşullar ile likidite ve fiyat istikrarını etkileyen diğer tüm unsurlardaki gelişmeler dikkate alınarak veri odaklı ve toplantı bazlı bakış açısıyla oluşturulmaya devam edilecek.

Ödemeler alanında verimliliği ve birlikte çalışabilirliği destekleyecek adımlar atılmaya devam edilecek.

Dijital finans sektöründe faaliyet gösteren kuruluşların kurumsallık seviyesi ve güvenlik düzeyi artırılacak. Bankalar ile banka dışı ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında rekabeti engelleyici uygulamaların oluşmasını engelleyecek tedbirler alınacak. Bu kapsamda, sektörel siber olaylara müdahale ekibi (SOME) kurulacak ve ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında siber güvenlik eş güdümü, dış hizmet alımı risklerinin yönetimi ve düzenleme-denetleme süreçleri oluşturularak siber olaylara hızlı ve eş güdümlü müdahale sağlanacak.

Finansal tüketicilerin korunmasına ilişkin uygulamalar güçlendirilecek. Sermaye piyasalarında yatırımcı ve yatırım kuruluşları kaynaklı risklerin bütüncül izlenmesi, sistemik risklerin tespiti ve erken uyarı amacıyla Yatırımcı Risk Merkezi kurulacak ve yatırımcı risk takip sistemi oluşturulacak.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’ndan derlenen bilgilere göre, mevcut ve yeni yapılacak tüm alt ve üstyapıların afetlere karşı direncinin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.

Buna göre, afetlere dayanıklı yapılaşmaya yönelik mevzuat gözden geçirilecek, yeni yapılan tüm alt ve üstyapılarda çoklu afet tehlikeleri dikkate alınacak.

Bu kapsamda Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği revize edilecek ve uygulamasına yönelik eğitim materyalleri hazırlanarak eğitimler planlanacak.

İçişleri Bakanlığının sorumlu kurum olarak belirlendiği çalışmada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), ilgili kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları işbirliği yapılacak kurumlar arasında sıralandı.

Kamu binalarında güçlendirme çalışmaları sürdürülecek

Programda, eğitim ve sağlık başta olmak üzere kamu hizmetlerinin sunulduğu yapıların afet ve olağanüstü durumlara hazırlık durumunun güçlendirilmesine yönelik tedbire de yer verildi.

Bu kapsamda, Kamu Binaları Deprem Dayanımı ve Enerji Verimliliği Projesi kapsamında kamu binalarının depreme karşı güçlendirilmesine ve enerji verimli hale getirilmesine devam edilecek.

Söz konusu çalışmada Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sorumlu kurum olarak yer alırken ilgili kamu kurum ve kuruluşları işbirliği yapacak.

Fransa Ulusal İstatistik Enstitüsü (INSEE), ekim ayına ilişkin tüketici güven endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, tüketici güven endeksi bir önceki aya kıyasla 5 puan azalarak 80 seviyesine indi. Bu, Haziran 2013’ten bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti.

Piyasa beklentileri, endeksin ekimde 85 puan seviyesinde sabit kalacağı yönündeydi. Beklentilerin altında kalan endeks, Ocak 1987-Aralık 2025 dönemindeki 100 puanlık uzun vadeli ortalamasının da çok altında seyretmeye devam etti.

Ekonomi politikalarına karşı protestalar

Fransa’da lise öğrencilerinin eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle eylül ortasında başlattığı eylemler, kısa sürede hükümetin ekonomi politikalarına karşı geniş çaplı kitlesel protestolara dönüştü.

Yaşanan sosyal huzursuzluğun yanı sıra geçim sıkıntıları da tüketici eğilimlerine doğrudan yansıdı. Son 12 ayda fiyatların keskin bir şekilde arttığını düşünen tüketicilerin oranı, ekim ayında 8 puan daha yükseldi.

Hanehalkının kişisel mali durumuna yönelik algısında da ciddi bir bozulma görüldü. Tüketicilerin gelecekteki mali durumlarına ilişkin beklenti endeksi 9 puan, geçmiş mali durumlarına yönelik değerlendirmeleri ise 6 puan düşüş kaydetti. Her iki gösterge de tarihsel ortalamalarından hızla uzaklaşırken, mevcut ekonomik konjonktürde büyük alışverişler yapmak için uygun bir zaman olduğunu düşünenlerin oranı 4 puan geriledi.

İşsizlik korkusu yeniden tırmanışta

Eylül ayında geçici bir düşüş kaydeden işsizlik, ekim ayında yeniden yönünü yukarı çevirerek 5 puanlık artış gösterdi. Diğer yandan, tüketicilerin tasarruf eğilimlerinde de zayıflama gözlendi. Mevcut dönemi tasarruf yapmak için “iyi bir zaman” olarak nitelendiren hanehalklarının oranı 6 puan azaldı.

Gelecekteki tasarruf kapasitesine yönelik beklentiler 3 puan gerilerken mevcut tasarruf kabiliyetine dair algı ise yatay seyretti. Yaşanan bu düşüşe rağmen genel tasarruf iklimi endeksi 118 puan ile uzun vadeli ortalaması olan 100’ün üzerindeki seyrini korumayı başardı.