İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bünyesinde yapılan çalışma, kentteki hava kirliliğinin eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 arttığını ortaya koydu.

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul’da 2025 ve 2026’nın eylül aylarında hava kirliliği oranına ilişkin çalışma yaptı.

Bu kapsamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) hava kalitesi ölçüm istasyonlarında kaydedilen havadaki partikül madde (PM10) oranı incelendi.

Buna göre, kentte eylül ayındaki PM10 konsantrasyonu ortalaması 24 istasyonda metreküp başına 29,33 mikrogram olarak belirlendi. Bu oran, geçen yılın aynı ayında ise ortalama 28,38 mikrogram olarak ölçüldü.

Böylece partiküler madde kaynaklı hava kirliliğinin geçen yıla göre yüzde 3 arttığı belirlendi.

En düşük ölçüm Kandilli’de

Eylül ayında kentte partikül madde hava kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon metreküp başına 61,73 mikrogramla “Sultangazi 3” oldu. Bunu sırasıyla metreküp başına 57,89 mikrogramla “Kağıthane 1” ve 53,18 mikrogramla “Sultangazi 2” istasyonları takip etti.

Aynı dönemde hava kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon ise metreküp başına 12,96 mikrogramla “Kandilli 1” oldu.

Bunu 13,02 mikrogramla “Üsküdar 1” ve 15,17 mikrogramla “Ümraniye 1” istasyonları izledi.

Böylece partikül madde hava kirliliği oranının kentteki 15 istasyonda azaldığı, 9 istasyonda ise arttığı tespit edildi.

Hava kirliliği oranının bir önceki yılın aynı dönemine göre en fazla arttığı istasyonlar yüzde 75,97 ile “Çatladıkapı”, yüzde 63,34 ile “Sultangazi 2” olarak belirlendi.

Aynı dönemde partikül madde hava kirliliği oranının en fazla azaldığı istasyonun yüzde 50,2’yle “Beylikdüzü” olması dikkati çekti.

Bu istasyonları yüzde 30,44 ile “Yenibosna”, yüzde 29,77 ile “Alibeyköy” takip etti.

İstanbul’daki istasyonlarda ölçülen partikül madde ortalamaları şu şekilde:

“Trafik yoğunluğunun etkisi arttı”

Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul’da hava kalitesinin meteorolojik koşulların yanı sıra trafik, sanayi ve ısınma gibi insan kaynaklı faaliyetlerden etkilendiğini söyledi.

Kentte rüzgarın yönünün ve hızının kirleticilerin atmosferdeki dağılımını doğrudan etkilediğini belirten Toros, kuzeydoğulu rüzgarların Karadeniz üzerinden temiz hava taşıyarak kirleticilerin dağılmasına katkı sağladığını kaydetti.

Prof. Dr. Toros, güneyli rüzgarların etkili olduğu veya rüzgar hızının düşük seyrettiği dönemlerde ise kirleticilerin yüzeye yakın bölgelerde birikebildiğine dikkati çekerek, sonbahara geçişte gece saatlerinde yüzeyin soğumasıyla oluşan sıcaklık terselmesinin de hava kalitesini etkileyebildiğini vurguladı.

Bu durumun özellikle sabah saatlerinde azot oksitler ve partikül maddeler gibi kirleticilerin atmosferde dağılmasını zorlaştırabildiğinin altını çizen Toros, yağış miktarı ve yağışlı gün sayısının da havadaki partikül madde yoğunluğunun azalmasında etkili olduğuna işaret etti.

Prof. Dr. Toros, yağışların atmosferdeki asılı parçacıkların yeryüzüne taşınmasına katkıda bulunduğunu anlattı.

İstanbul özelinde her ay hava kirliliği üzerine çalışma yapıp hava kalitesini takip ettiklerini dile getiren Toros, “Eylül ayında eğitim öğretimin başlamasıyla birlikte trafik yoğunluğunun etkisi arttı. Özellikle sabah ve akşam saatlerinde okul servisleriyle işe gidiş-geliş hareketliliği artıyor. Bu durum hava kalitemizin bozulmasına neden oluyor.” diye konuştu.

Eylül ayında evsel ısınma faaliyetlerinin henüz yoğunlaşmaması nedeniyle kükürtdioksit seviyelerinin sanayi faaliyetleri ve gemi trafiği gibi kaynaklardan etkilenebildiğinden bahseden Toros, ısınma kaynaklı hava kirliliğinin azaltılmasında binalarda ısı yalıtımının temel adımlardan biri olduğunu, enerji tüketiminin azaltılmasının yakıt kullanımını ve buna bağlı emisyonları da düşürebileceğini kaydetti.

Konut ve iş yerlerinde gereğinden fazla ısıtmadan kaçınılması gerektiğini ifade eden Toros, iç ortam sıcaklığının uygun seviyelerde tutulmasının hem enerji tasarrufu hem de solunum yolu sağlığının korunması açısından önem taşıdığını anlattı.

Prof. Dr. Toros, katı ve sıvı yakıt kullanılan ısıtma sistemlerinde doğru yakma tekniklerinin uygulanmasının hava kirliliğinin azaltılmasına katkı sağlayacağını, özellikle katı yakıtlı sistemlerde uygun yakma yöntemlerinin tercih edilmesi, bacaların düzenli temizlenmesi ve yanmanın verimli şekilde gerçekleşmesinin is ve zararlı gaz salımını sınırlandırabileceğini söyledi.

Sonbahar ve kış aylarında meteorolojik koşulların kirleticilerin atmosferde birikmesini kolaylaştırabildiğine dikkati çekerek, bu nedenle enerji verimliliğini artıran uygulamalar ve doğru ısınma yöntemlerinin hava kalitesinin korunmasında önemli bir yere sahip olduğunu kaydetti.

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ne göre, Finansal Sistemin Geliştirilmesi ve Sigortacılık Programı’nın ödeneği bu yıl 103 milyar 765 milyon lira olurken, gelecek yıl için 126 milyar 655 milyon liraya çıkarılması planlandı.

Söz konusu ödenek, 2028 yılı için 147 milyar 807 milyon lira, 2029 yılı için de 167 milyar 22 milyon lira olarak öngörüldü.

Bütçe teklifine göre BES katılımcı sayısının yıl sonunda 18 milyon 400 bine, 2027’de 19 milyona ulaşması bekleniyor. Bu sayının 2028’de 19 milyon 500 bine, 2029’da da 20 milyona çıkarılması hedefleniyor.

Yatırım fonlu ve birikimli hayat sigortaları yaygınlaştırılacak

Planlamalar kapsamında yurt içi tasarrufların ve tasarruf bilincinin artırılması amacıyla finansal okuryazarlık yaygınlaştırılacak. Uzun vadeli tasarruf araçları geliştirilecek. BES’teki standart emeklilik yatırım fonları, katılımcıların birikimleri için daha fazla katma değer üretecek şekilde yeniden tasarlanacak.

Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) fon çeşitliliği katılımcıların farklı risk algısı ve tercihlerini dikkate alacak şekilde artırılacak. Kesintilerin sadeleştirilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılacak. Bu kapsamda sistemin cazibesi artırılarak fon tutarı ve katılımcı sayısı artırılacak. Yatırım fonlu ve birikimli hayat sigortaları yaygınlaştırılacak. Finansal eğitim faaliyetleri artırılarak finansal okuryazarlığın toplumun tüm kesimlerinde yaygınlaştırılması sağlanacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı’na videolu bir mesaj gönderdi.

Konferansın düzenlenmesinde emeği geçen Dışişleri Bakanlığı’nı tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Asırlardır insanları ve kültürleri buluşturan İstanbul’un bugün diplomasinin merkezlerinden biri haline gelmesinden memnuniyet duyuyorum.” dedi.

Cumurbaşkanı Erdoğan mesajında, diplomasiden vazgeçmemenin önemini vurguladı:

“Küresel ölçekte çatışmaların arttığı, gerilimlerin tırmandığı, uluslararası hukuka ve kurumlara duyulan güvenin sarsıldığı bir dönemden geçiyoruz. Türkiye olarak böyle bir dönemde, tarafların birbirleriyle konuşmadığı, umutların azaldığı zamanlarda dahi diplomasiden asla vazgeçmemeyi kendimize düstur edinmiş durumdayız.

Rusya ile Ukrayna arasındaki esir takaslarından Afrika kıtasındaki arabuluculuk çabalarımıza, geniş bir coğrafyada elde ettiğimiz kazanımlarla bugün de barışa giden yolu açmanın gayreti içerisindeyiz.

“Güvensizlik üzerine bina edilen bir uluslararası siyaset anlayışını kabul etmiyoruz”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dünya 5’ten büyüktür” mesajını yineledi:

Değerli katılımcılar, bundan kısa bir süre önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nu ‘Güveni Yeniden Tesis Etmek’ temasıyla gerçekleştirdik, uluslararası sisteme duyulan güvenin yeniden tesisine odaklandık. Bugün Filistin’de, Lübnan’da, Sudan’da ve diğer kriz bölgelerinde umutlarını Birleşmiş Milletler’e bağlamış olan milyonlarca insan derin bir hayal kırıklığı içindedir. Şurası bir gerçek ki; 190’dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin keyfine bağlı olduğu bir yapı ne adildir, ne de güveni tam manasıyla tesis edebilir.”

“Türkiye olarak güvensizlik üzerine bina edilen bir uluslararası siyaset anlayışını kabul etmiyoruz.” diyen Cumhurbaşjanı Erdoğan, “En çetin ihtilaflarda dahi diplomasi için mutlaka bir kapı olduğuna inanıyoruz. Mesele, o kapıyı açık tutacak iradeyi, cesareti ve samimiyeti gösterebilmektir. Bu noktada barış için tarafları bir araya getirmeye, adil çözümler için arabuluculuk yapmaya ve sorumluluk üstlenmeye devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Kurtoğlu Mahallesi Gökdere Bulvarı’nda, seyir halinde olan A.Ç, denetim yapan polis ekiplerinin “dur” ihtarına uymayıp kaçmaya çalıştı.

A.Ç’nin direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu otomobil sinyalizasyon lambasına çarptı.

Polis ekiplerinin yaptığı kontrolde A.Ç’nin 1,54 promil alkollü olduğu belirlendi.

Sürücüye, 420 bin lira ceza uygulandı.

A.Ç. işlemlerinin yapılması için polis merkezine götürüldü.

Valilikten yapılan açıklamaya göre, Cumhuriyet’in 103. yıl dönümü, İstanbul’da düzenlenecek törenlerle coşkuyla kutlanacak.

Vatan Caddesi’nde 29 Ekim Perşembe günü gerçekleştirilecek resmi geçit töreninin provası, 25 Ekim Pazar günü düzenlenecek Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) nedeniyle 24 Ekim Cumartesi günü yapılacak.

Alınacak trafik tedbirlerinde 58 noktada 22 ekip, 28 MEDAR Mobil Hız Tespit Sistemi (MTS) unsuru, 36 yaya personel ve 3 çekici ile toplam 111 personel görevlendirilecek.

Bu kapsamda provanın yapılacağı 24 Ekim Cumartesi ve törenin gerçekleştirileceği 29 Ekim Perşembe günleri saat 05.45 itibarıyla program bitimine kadar trafiğe kapatılacak yollar ve alternatif güzergahlar belirlendi.

Adnan Menderes Bulvarı (Vatan Caddesi) gidiş ve gelişler ile D-100 kuzey ve güney istikametinden, Edirnekapı’dan, 10. Yıl, Oğuzhan, Sofular, Halıcılar, Akdeniz, Akşemsettin ve Ordu caddelerinden, Atatürk Bulvarı, Keçeci Meydan Sokak ve Hal Yolu güney istikametinde Adnan Menderes Bulvarı girişleri trafiğe kapatılacak.

Adnan Menderes Bulvarı’na çıkan tüm cadde ve sokaklar ile Tatlıpınar, Kaleboyu ve Sulukule caddelerinden bulvara katılım da sağlanamayacak.

Kapatılacak yollara alternatif olarak Turgut Özal Millet ve Fevzipaşa caddeleri ile Atatürk Bulvarı, D-100 kara yolu ve O-3 Hal Yolu kullanılabilecek.