Çin’de aileler artık çocuklardan çok yaşlılara bakıyor

Rakamlar, Çin’in daralan iş gücünün hem dünyanın en büyük ikinci ekonomisini hem de genel olarak küresel büyümeyi nasıl etkileyeceğine dair işaretler açısından yakından takip ediliyor.

Analistler, en son verilerin Çin’in aileler, emekli maaşları ve sağlık harcamaları üzerinde etkileri olabilecek yaşlanan nüfusla mücadelesinde önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Çin son yıllarda yaşlı nüfusun artan oranına hazırlanırken, genç nesilleri evlenmeye ve çiftleri daha fazla çocuk sahibi olmaya teşvik ediyor.

Nüfusun yüzde 16’sı 65 yaş ve üzerinde

Çin Ulusal İstatistik Bürosu’nun son verileri, ülkede şu anda 65 yaş ve üzerinde 223 milyondan fazla kişi bulunduğunu ve bu sayının ülke toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 16’sını oluşturduğunu gösterdi.

Aynı zamanda 14 yaş ve altında yaklaşık 213 milyon çocuk bulunuyor. İstatistiklerle birlikte resmi bir açıklama yayımlanmadı.

Ancak Çin devlet kontrolündeki haber organı Global Times, ülkenin orta derecede yaşlanan bir topluma girişinin, geçmiş doğum gruplarının büyüklüğü ve uzayan yaşam süresi gibi bir dizi faktörün sonucu olduğunu yazdı.

Gazete, bu değişimin emeklilik, sağlık ve uzun vadeli bakım sistemleri üzerinde ek bir baskı yaratabileceğini, aynı zamanda yaşlı tüketicilere hitap eden gümüş ekonomi alanında fırsatlar yaratabileceğini belirtti.

Global Times’a konuşan bir araştırmacı, bu durumun kısa vadeli bir olgudan ziyade demografik gelişimdeki tarihi bir eğilimi yansıttığını söyledi.

Demografik değişim ekonomik büyümeyi sınırlayabilir

Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden Profesör Stuart Gietel-Basten, demografik değişimin sembolik olduğunu ve daha fazla kamu harcamasının aileler ve okullardan emekli maaşları ile sağlık hizmetlerine kayabileceğini gösterdiğini söyledi.

Singapur Ulusal Üniversitesi sosyoloji öğretim görevlisi Mu Zheng, ekonomik büyümenin yanı sıra halkın harcama gücünü de sınırlayabileceği için bu durumun ülkenin hedefleri açısından bir zorluk oluşturabileceğini ifade etti.

Tek çocuk politikasının etkileri

Çin’in yaşlanan nüfusu, hızlı kentleşme ve 1980’den 2015’in sonuna kadar uygulanan tartışmalı tek çocuk politikasının etkileri de dahil olmak üzere bir dizi faktörden kaynaklanıyor. Ülke hükümeti, Çin’in hızlı nüfus artışını kontrol altında tutmak için tasarlanan stratejinin başladığı günden bu yana yaklaşık 400 milyon doğumu engellediğini tahmin ediyor, ancak bu rakam tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Mu, politikanın nüfusun daralmasında önemli bir rol oynadığını ve giderek artan sayıdaki yaşlı akrabalara destek olacak daha az genç olduğu anlamına geldiğini söyledi. Ancak ailelerin büyüklüğü üzerindeki kısıtlamaları hafifletmesine rağmen Pekin yönetimi çiftleri daha fazla çocuk sahibi olmaya ikna etmekte zorlanırken, doğum oranları tarihi düşük seviyelere ulaştı.

Mu, doğurganlık oranları üzerinde baskı yaratan değişen cinsiyet rolleri, artan yaşam maliyetleri ve yüksek eğitim seviyelerinin de diğer katkıda bulunan faktörler arasında yer aldığını ifade etti.

Emekliler için mali yardımlar artıyor

Pekin, yaşlılara yönelik daha fazla desteği bu yılın başlarında açıklanan beş yıllık ekonomik planındaki önlemlerin bir parçası haline getirdi. Emekliler için mali yardım, Çin hükümetinin harcamalarının giderek büyüyen bir parçası oldu.

Resmi verilere göre 2025 yılı sonu itibarıyla 53 milyondan fazla yaşlı, yaşlılık ödeneği ve destek alıyordu. Global Times, 1950’ler ile 1970’ler arasında doğan ve yaşlılık dönemine giren birçok kişinin önceki nesillere kıyasla genel olarak daha yüksek gelire, daha güçlü satın alma gücüne sahip olduğunu ve daha sağlıklı olduğunu belirtti.

Bağımlılık oranı, yaşlanan nüfusları ölçmek için yaygın olarak kullanılıyor ancak kapsamının çok dar olduğunu savunan bazı uzmanlar tarafından da sorgulanıyor.

Gietel-Basten, istatistiklerin kullanımının, birçoğu bağımlı olarak yanlış tanıtılan yaşlı insanların iradesini elinden alma riski taşıdığını söyledi.

Gietel-Basten ayrıca bu durumun sağlık hizmetlerindeki iyileştirmeleri hesaba katmadığını sözlerine ekledi.