Peynir üretiminde süt dışı proteinlere yasak

Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan, “Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girerken 2015 tarihli tebliğ yürürlükten kaldırıldı.

Yeni düzenlemeyle peynirlerin üretim, işleme, muhafaza, taşıma ve piyasaya arzına ilişkin kurallar yeniden belirlendi. Tebliğ kapsamında peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Yalnızca çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.

Çiğ sütten üretilen peynirlerde 4 ay olgunlaştırma şartı

Çiğ sütten veya termizasyon (çiğ sütün işlenmeden veya pastörizasyondan önce raf ömrünü uzatmak ve içindeki mikroorganizma (bakteri) sayısını azaltmak amacıyla uygulanan hafif bir ısıl işlem) uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin, en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek. Olgunlaştırılmadan satışa sunulacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.

Düzenlemeyle, peynir etiketlerine ilişkin kurallar da değişti. Ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, etiketlerde ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya arz edilen peynirlerde üretim tarihi de gün, ay ve yıl şeklinde yer alacak. Ayrıca olgunlaştırma süresinin, etikette belirtilmesi zorunlu olacak.

“Köy peyniri” ve “doğal peynir” ifadeleri kullanılamayacak

Etiketlerde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi nitelemeler kullanılamayacak. Farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanarak belirtilecek.

Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6’yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15’i geçemeyecek. Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketinde, ilave şeker oranına da yer verilecek.

Kaşar peynirinde “eski” ibaresine 120 gün şartı

En az 120 gün süreyle olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde, “eski” ibaresi kullanılabilecek. Prosesinde pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem bulunmayan çiğ sütten veya termizasyon uygulanan sütlerden üretilen telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde, ürün adı ile aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde “çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi bulundurulacak.

Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde, peynirin piyasaya sunulduğu biçimine, üretim tekniğine, şekline ve kullanım amacına göre “sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”, “üçgen”, “tost, pizza yapımında kullanılabilir” gibi ibareler, tek başına ürün adı olarak kullanılmaması, ürün adı algısı oluşturulmaması ve ürün adının yazıldığı puntodan daha büyük puntoyla yazılmaması kaydıyla kullanılabilecek.

İşletmelere uyum için 30 Nisan 2027’ye kadar süre verildi

Peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arzı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi. Eritme peynirinin dökme olarak piyasaya arz edilmesi ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması da yasaklandı.

Mevcut gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027’ye kadar süre tanındı.

Bu tarihten önce piyasaya arz edilen peynirler, raf ömrü sonuna kadar satışta kalabilecek. Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027’den sonra piyasada bulundurulamayacak.